Μπορεί η πίστη να συνυπάρξει με τη λογική; Ή πρέπει η μία να αποκλείει την άλλη; Στο Βυζάντιο, τρεις άνθρωποι τόλμησαν να απαντήσουν. Και με τη σκέψη, τον λόγο και το ήθος τους, άλλαξαν για πάντα την έννοια της παιδείας. Ο Βασίλειος ο Μέγας. Ο Γρηγόριος ο Θεολόγος. Ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος. Οι Τρεις Ιεράρχες δεν ήταν απλώς θεολόγοι. Ήταν στοχαστές, παιδαγωγοί και άνθρωποι που ένωσαν: την ελληνική φιλοσοφία τη χριστιανική πίστη και την ευθύνη απέναντι στον άνθρωπο.

Μέγας Βασίλειος

Μέγας Βασίλειος (330-378 μ.Χ.)

 

 

•        Γεννήθηκε στη Νεοκαισάρεια του Πόντου

•        Σπούδασε στην Αθήνα φιλοσοφία, ρητορική, γεωμετρία, αστρονομία και ιατρική

•        Επιστήθιος φίλος του Γρηγόριου Θεολόγου

•        Μοίρασε την περιουσία του στους φτωχούς

•         Χειροτονήθηκε επίσκοπος Καισαρείας

•        Ίδρυσε τη «Βασιλειάδα», ένα συγκρότημα φιλανθρωπικών ιδρυμάτων (με γηροκομείο, νοσοκομεία, ορφανοτροφείο κ.α.)

Στη Βασιλειάδα, οι φτωχοί,  οι άστεγοι  και οι εγκαταλελειμμένοι έβρισκαν το πτωχοκομείο τους, οι ξένοι και οδοιπόροι τον ξενώνα τους, οι γέροι το γηροκομείο τους, οι άρρωστοι το νοσοκομείο τους ,οι πονεμένοι και διωγμένοι λεπροί το λεπροκομείο τους. Υπήρχαν διδακτήρια για τα ορφανά και φτωχά παιδιά, ειδικά εργαστήρια για να μαθαίνουν τέχνες και επαγγέλματα οι νέοι.

Ο Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος

Ο Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος γεννήθηκε γύρω στο 329 μ.Χ. στη Ναζιανζό της Καππαδοκίας, μέσα σε οικογένεια βαθιάς πίστης. Από τα πρώτα του χρόνια, η ψυχή του ανήκε στον Θεό. Το φως της πίστης γέμιζε το σπίτι του, όπως το κερί που φωτίζει το σκοτάδι, σύμβολο της αιώνιας παρουσίας Του.

Η μητέρα του, Αγία Νόννα, τον ανέθρεψε με αγάπη και προσευχή. Η καρδιά της γέμιζε το παιδί με ησυχία, πίστη και σεβασμό για τη σοφία και την αγιότητα. Σ’ αυτή τη σιωπηλή φροντίδα γεννιέται η ρίζα της πνευματικής του ζωής, που θα ανθίσει αργότερα σε έργα φωτός.

Καθώς μεγάλωνε, η αγάπη για τη γνώση τον οδήγησε σε βιβλία και σπουδές, σε μοναχικούς χώρους όπου η σιωπή και το φως συνυπήρχαν. Μελετούσε με ταπεινότητα, αφήνοντας το νου και την καρδιά να φωτιστούν. Κάθε σελίδα που γύριζε ήταν ένα βήμα προς την κατανόηση της σοφίας του Θεού και της Θεολογίας, που θα τον χαρακτήριζε για πάντα.

Στην Αθήνα γνώρισε τον Μέγα Βασίλειο, έναν συνομήλικό του που έγινε φίλος και αδελφός στην ψυχή. Μαζί περπατούσαν στα ήσυχα μονοπάτια, κουβαλώντας τα βιβλία τους, ανταλλάσσοντας ιδέες και σιωπές. Η φιλία τους ήταν τόσο βαθιά, ώστε ο ίδιος ο Γρηγόριος έλεγε: “Δύο σώματα, μία ψυχή”. Μέσα από αυτήν τη σύνδεση, ο νους και η καρδιά τους φωτίζονταν από την αλήθεια του Θεού.

Αργότερα, ο Άγιος Γρηγόριος θα μιλούσε για την Τριάδα με λόγο που «γεννιέται στην καρδιά, όχι στα βιβλία». Η σοφία του δεν ήταν θεωρία, αλλά εμπειρία πίστης: “Η αληθινή θεολογία γεννιέται στη σιωπή, τρέφεται με ταπείνωση και οδηγεί στην αγάπη”.

Έτσι, από την πρώτη σπίθα πίστης, την τρυφερή μητρική αγκαλιά, τις ώρες σιωπηλής μελέτης και την πνευματική φιλία με τον Μέγα Βασίλειο, ξεκίνησε η ζωή ενός Αγίου που θα γινόταν φως για όλους τους ανθρώπους, φωνή σοφίας και παράδειγμα αγιότητας.

Παρότι είχε λαμπρό μέλλον ως ρήτορας και φιλόσοφος, ο Γρηγόριος ποθούσε την ησυχία. Ήθελε να ζήσει μακριά από αξιώματα, κοντά στον Θεό. Όμως η Εκκλησία τον κάλεσε — και εκείνος υπάκουσε με πόνο αλλά και πίστη.

Χειροτονήθηκε ιερέας και αργότερα, παρά τη θέλησή του, επίσκοπος. Η μεγαλύτερη δοκιμασία του ήρθε όταν στάλθηκε στην Κωνσταντινούπολη, σε μια εποχή που η πόλη ήταν γεμάτη αιρέσεις και σύγχυση.

Ήταν σχεδόν μόνος. Χωρίς ναούς, χωρίς δύναμη, χωρίς υποστήριξη.

Κι όμως, με λόγο ήσυχο και φωτισμένο, άρχισε να μιλά για το μυστήριο της Αγίας Τριάδας. Από εκεί γεννήθηκαν οι περίφημοι Θεολογικοί Λόγοι, που του χάρισαν τον τίτλο: Θεολόγος.

Δεν μιλούσε για τον Θεό με λογικά σχήματα, αλλά με εμπειρία καρδιάς. Όχι για να εντυπωσιάσει, αλλά για να φωτίσει.

Έγινε Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως, όμως οι έριδες και οι φιλοδοξίες τον πλήγωσαν βαθιά.

Και τότε έκανε κάτι σπάνιο: παραιτήθηκε.

Μπροστά σε όλους είπε: «Αν εγώ είμαι η αιτία της ταραχής, φεύγω για να μείνει η ειρήνη».

Αποσύρθηκε στη Ναζιανζό, όπου έζησε τα τελευταία χρόνια του μέσα σε προσευχή, σιωπή και συγγραφή. Εκεί παρέδωσε την ψυχή του στον Θεό γύρω στο 390 μ.Χ.

Η Εκκλησία τον τιμά ως έναν από τους τρεις μεγάλους Ιεράρχες και ως έναν από τους ελάχιστους που τόλμησαν να μιλήσουν για τον Θεό γνωρίζοντας ότι ο Θεός δεν χωρά σε λόγια.

Ο Άγιος Γρηγόριος μας δίδαξε ότι η αληθινή θεολογία γεννιέται στη σιωπή, τρέφεται με ταπείνωση και οδηγεί στην αγάπη.

Γιορτάζει στις 25 Ιανουαρίου.

Άγ. Ιωάννης ο Χρυσόστομος - Η φωνή που δεν σώπασε.

Μια κινηματογραφική αναπαράσταση της ζωής, του έργου και της εξορίας του αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου, του ανθρώπου που μίλησε την αλήθεια χωρίς φόβο και πλήρωσε με τη ζωή του.

Από την Αντιόχεια ως την Κωνσταντινούπολη και την εξορία στον Πόντο, η φωνή του Χρυσοστόμου αντηχεί μέσα στους αιώνες, θυμίζοντας ότι η αλήθεια του Θεού δεν σιωπά ποτέ. Παραγωγή: Όρος Αλατόμητον The Uncut Mountain © 2025

Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος (347–407 μ.Χ.)

Γεννήθηκε στην Ἀντιόχεια τῆς Συρίας γύρω στο 347 μ.Χ. από τον αξιωματικό Σεκούνδο και τη μητέρα του Ἀνθούσα, ευσεβή και μορφωμένη γυναίκα.

Σπούδασε ρητορική κοντά στον διάσημο Λιβάνιο και διακρίθηκε για τη σοφία και την εγκράτειά του. Αφού βαπτίστηκε σε ώριμη ηλικία, ασκήτεψε για χρόνια στην έρημο της Συρίας, ζώντας με αυστηρή νηστεία και προσευχή.

Επιστρέφοντας στην Αντιόχεια, χειροτονήθηκε διάκονος και έπειτα πρεσβύτερος, αναδεικνυόμενος σε μέγα ρήτορα και ποιμένα. Οι φλογεροί του λόγοι συγκλόνιζαν τον λαό, κηρύσσοντας μετάνοια, δικαιοσύνη και έλεος προς τους φτωχούς.

Το 398 μ.Χ. ανέβηκε στον θρόνο της Κωνσταντινουπόλεως ως Αρχιεπίσκοπος, γνωστός για τη λιτή του ζωή και τη φιλανθρωπία του. Μεταρρύθμισε τη Θεία Λειτουργία, που τελείται μέχρι σήμερα καθημερινά στην Ορθόδοξη Εκκλησία.

Η αυστηρότητά του απέναντι στη διαφθορά της αυλής και η τόλμη του λόγου του προκάλεσαν τη μήνιν της Αυτοκράτειρας Ευδοξίας, η οποία οργάνωσε εναντίον του τη λεγόμενη «Σύνοδο της Δρυός» (403 μ.Χ.).

Ο Χρυσόστομος εξορίστηκε δύο φορές και πέθανε εξαντλημένος στην πορεία προς την Πιτυούντα, στην πόλη Κόμανα του Πόντου, στις 14 Σεπτεμβρίου 407 μ.Χ., λέγοντας τα τελευταία του λόγια: «Δόξα τῷ Θεῷ πάντων ἕνεκεν».

Η μνήμη του τιμάται στις 13 Νοεμβρίου, ενώ στις 30 Ιανουαρίου εορτάζεται μαζί με τους Μεγάλους Βασίλειο και Γρηγόριο τον Θεολόγο ως Τρεις Ιεράρχες.

ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

πηγη : https://samakos9.blogspot.com/

Τρεις Ιεράρχες

 

Τρία χελιδόνια φέρνουν την Άνοιξη. Οι Τρεις Ιεράρχες !

π. Παντελεήμωνος Κρούσκου*

Επιμέλεια Σοφία Ντρέκου

Εορτή των Τριών Ιεραρχών! Η διδασκαλία τους για ορθόδοξη ασκητική, μυστηριακή ζωή, ελληνική παιδεία, αλληλεγγύη, κοινοκτημοσύνη και βαθιά αγάπη έμπρακτη στον Θεό και τον Άνθρωπο είναι περισσότερο επίκαιρη σήμερα παρά ποτέ!

Εορτάζει η ΕΚΚΛΗΣΙΑ! Όχι μόνον η Παιδεία η ελληνική και οι δάσκαλοι.Εορτάζουν οι θεολόγοι, οι μοναχοί, οι αρχιερείς, οι κληρικοί, οι καθηγητές,οι δάσκαλοι, οι σπουδαστές, οι ποιητές, οι φιλόσοφοι, οι ιατροί, οι ηγεμόνες,οι παιδαγωγοί, οι ρήτορες,οι φιλόλογοι, οι βιολόγοι, οι φυσικοί,οι πολιτικοί επιστήμονες, οι κοινωνικοί και δημόσιοι λειτουργοί, οι συγγραφείς,οι αγωνιστές, οι καθηγητές του εργατικού δικαίου, οι δικαστικοί, οι νομικοί, οι εργαζόμενοι, οι ακτιβιστές, οι εθελοντές παντός είδους, αστρονόμοι, μαθηματικοί, αρχαιοδίφες, ερευνητές,οι νοσοκόμοι, οι ψυχολόγοι και ψυχίατροι, οι πατέρες, οι αναλυτές, οι καλλιτέχνες, οι ευεργέτες, οι πλούσιοι και οι πένητες, οι εν τω κόσμω και οι ασκητές, οι φίλοι και οι συγγενείς...οι.. οι... οι... Τρείς Ιεράρχες, οικουμενικής και πανανθρώπινης εμβέλειας!

Μέγας Βασίλειος. Ο Πατέρας των Πατέρων. Ασκητική αρχοντιά, πρότυπο παιδαγωγού, ελεήμων και φιλάνθρωπος μέχρι θυσίας εσχάτης, κατήγορος του πλούτου, κρουνός θεολογίας, χάρακας της ορθόδοξης πατερικής παράδοσης, λειτουργός ισάγγελος και προφήτης θεηγόρος των οραμάτων του Θεού, ζωντανή εικόνα του ευαγγελίου του Χριστού.

Γρηγόριος ο Θεολόγος. Ο ευαίσθητος και ατσαλένιος ταυτόχρονα.Ποιητής και ησυχαστικός και μαζί δραστήριος πρόμαχος της ορθοδοξίας και πατέρας της δοκιμαζόμενης εκκλησίας. Αετός υψιπετής της θεολογίας. Ζωντανό και πλήρες δοχείο του αγίου πνεύματος. Εικόνα ζωντανή της Ειρήνης του Θεού. Ο κανόνας της Εκκλησίας και δεύτερος Ιωάννης.

Ιερός Χρυσόστομος. Ο ασυμβίβαστος γίγαντας. Ο φιλάσθενος και αδαμάντινος στύλος της εκκλησίας. Ο έλεγχος και ο διδάσκαλος. Ο δεύτερος Πρόδρομος και υπερασπιστής των αδικημένων. Ο πατέρας των απλών και καταπονημένων. Ο κανόνας της εγκρατείας και πηγή της αστείρευτης φιλανθρωπίας. Ο χρυσός ποταμός της ευαγγελικής ερμηνείας,ο άλλος Παύλος, ο δέκατος τρίτος Απόστολος!

Λίγες ταπεινές σκέψεις για τους Τρείς Μεγάλους...
Οι Τρεις Ιεράρχες είναι ίσως τα πιό εμβληματικά πρόσωπα της ελληνορθοδοξίας. Και όταν λέμε ελληνισμό, δεν εννοούμε το βαυαρικό μόρφωμα και κρατίδιο, αλλά την μακραίωνη παράδοση από το φως της αρχαιότητας ως την αναγέννηση του έθνους, αυτή πού βρίσκεται στην ομηρική, κλασσική και ρωμαίϊκια γλώσσα, στο ερώτημα, την επιστήμη, την γνώση, την θεοσέβεια, το μαρτύριο, την χαρμολυπική ψυχή, τον πανηγυρικό καημό της ρωμηοσύνης.


Και όταν λέμε ορθοδοξία εννοούμε την βιωματική, πατερική, νηπτική πίστη των πατέρων, των ασκητών, των μαρτύρων και των διδασκάλων και όχι τον στείρο γερμανικό ευσεβισμό των νεοελλήνων και την κατασκευασμένη κρατική θρησκεία. Γι αυτό είναι προστάτες των Ιερών Γραμμάτων και όχι των γραμμάτων, της ανθρωπινής επιστήμης και όχι της επιστήμης, της βιωματικής πίστης και όχι της παραμορφωμένης θρησκείας.Καιρός να τους δούμε σαν παππούδες, πατέρες και αδελφούς μας, πού μας φέρνουν την Σοφία από το παρελθόν, την Ασφάλεια στο παρόν και την Ελπίδα στο μέλλον.

Είναι οι άνθρωποι του πόνου. Έζησαν με τους λεπρούς, τους ασθενείς και τους κατατρεγμένους, τους διακόνησαν, τους υπεράσπισαν και βίωσαν οι ίδιοι τον διωγμό και τον κατατρεγμό. Είναι οι πολύ δικοί μας άνθρωποι, πού πόνεσαν όπως και σύ, ασθένησαν όπως και σύ, αγάπησαν και τα πάντα ίσχυσαν με την δύναμη του Χριστού πού ενδυνάμωνε. Είναι οι εμβληματικοί άνθρωποι του πόνου. Ιατροί επιστήμονες των νοσημάτων της ψυχής και του σώματος, ιατροί για τους άλλους, βασανιστές για τον εαυτό τους στο καμίνι της προσφοράς.

Είναι οι ορθοί θεολόγοι, οι ακατάβλητοι, πού ότι στερέωσαν στο χαρτί το πλήρωσαν με αίμα, βάσανο και πόνο.Αυτοί πού έγιναν όργανα και κιθάρες του Πνεύματος. Πού είπαν στο εγώ και την σοφία τους, σοφία σπάνια ανάμεσα στους φιλοσόφους των αιώνων: «κάμε παραπέρα, να μιλήσει το Πνεύμα». Οι ισχυροί πού φάνηκαν εξουθενωμένοι, οι διανοητές πού μωράνθηκαν από μόνοι τους και έκαμαν χώρο στην Σοφία την άνωθεν, για να μην κενωθεί του Σταυρού το κήρυγμα. Των τεχνολόγων την επίδειξη αυτοί την έδειξαν πολυλογία ματαιόδοξη. Και χρυσολόγοι όντες φάνηκαν βάσεις της Θεολογίας της αληθινής.

Οι τρείς ιεράρχες, τέλος είναι ο ζωντανός λόγος του Χριστού, ο εσαρκωμένος Χριστός ο ίδιος, οι ενχριστωμένοι, οι ένθεοι, οι αυθεντικές εικόνες της θεότητος, πού δείχνουν πού μπορεί να φτάσει και τί οφείλει ο χριστιανός. Είναι η ευσεβής αποθέωση του ανθρώπου, αυτή η μέσα στα πλαίσια της ορθοδόξου θεολογίας, απάντηση στον υπάνθρωπο και τον υπεράνθρωπο, της μίζερης και δυναμικής φιλοσοφίας του κόσμου. Οι δυνατοί αδύναμοι!

Αποκαθηλώστε τους τρείς ιεράρχες από τα ασφυκτικά δασκαλίστικα κάδρα, από τα ξενικά απρόσιτα βάθρα για να έρθουν να βαδίσουν δίπλα μας, ουρανοβάμονες, επίγειοι άγγελοι οδηγοί προς τα άνω, πορτιέρηδες του παραδείσου. Αυτούς τους τόσο διαφορετικούς και τόσους κοντινούς μας. Είναι η μόνη οφειλόμενη επαναστατική πράξη σε έναν κόσμο χωρίς οδοδείκτες. Τότε θα ζωντανέψει ο λόγος του Κυρίου: «ἐγώ εἰμι ἡ ὁδὸς καὶ ἡ ἀλήθεια καὶ ἡ ζωὴ· ἐγώ εἰμι ἡ θύρα.» Τότε θα εισέλθουμε και θα εξέλθουμε και νομήν ευρήσουμε.


Ο μέγας Βασίλειος για την Ελληνική Παιδεία: Ο Μωϋσής πρώτα παιδεύτηκε στην σοφία των Αιγυπτίων και μετά στην γνώση του Θεού. Ο Δανιήλ πρώτα παιδεύτηκε στην γνώση των Χαλδαίων και μετά στην θεϊκή σοφία. Και ο Έλληνας χριστιανός είναι χρήσιμο να αντλεί τα ωφέλιμα πρώτον από την θύραθεν φιλοσοφία για να προχωρήσει ανετότερα στην μελέτη των ιερών γραμμάτων!

Το 1100 οι Έλληνες τσακώνοταν για το ποιός από τους τρείς ιεράρχες ήταν σπουδαιότερος! Όχι μόνο με αγιολογικά και ιστορικά επιχειρήματα, αλλά και με λόγια και θεολογικά. Και όταν λέμε τσακώνοταν το εννοούμε. Πιάνονταν στα χέρια! Αυτοί ήταν οι τσακωμοί τους! Το «βάρβαρο» 1100! Επί Κομνηνών!



Την εποχή των Κομνηνών ο λαός είχε τέτοια πνευματικά ενδιαφέροντα και τέτοιο ευαίσθητο κριτήριο πού χωρίστηκε σε βασιλίτες, ιωαννίτες και γρηγορίτες και έφταναν στο σημείο να πέφτουν μπουνιές και κλωτσιές για το ποιός από τους τρείς αγίους ήταν σπουδαιότερος. Για κάτι τέτοια διχάζοταν.


Επίσης,κατά την εκλογή επισκόπων, ο υποψήφιος έδινε κάποια ομολογία και ο λαός από κάτω επιδοκίμαζε, αναγνωρίζοντας τα πιό λεπτά θεολογικά σημεία. Τέτοιο επίπεδο και ζήλος! Τέτοια τα ενδιαφέροντα. Κουλτούρα. Σήμερα γιατί διχαζόμαστε και γιατί τσακωνόμαστε; Για ποιά θέματα; Ποιές είναι οι ασχολίες μας και τα ενδιαφέροντα μας; Και ποιά η άμεση επαφή με την πίστη;

Το γράφω επειδή κάποιοι μιλάνε για «βυζαντινό μεσαίωνα». Όχι τίποτα άλλο; Σήμερα γιατί τσακώνονται οι Έλληνες; Για ποιά ομάδα βάζει την μπάλα στο τέρμα συχνότερα και ποιός έχει πιό τζαμάτο αυτοκίνητο και ποιός υπερέχει του άλλου στο βόλεμα και την ανηθικότητα και την αμορφωσιά... Βγάλτε συμπέρασμα.

Μήπως εμείς ζούμε έναν βάρβαρο μεσαίωνα;*πρωτοπρεσβύτερος Παντελεήμων Κρούσκος, Θεολόγος, Εφημέριος Ι. Μητρ. Ναού Σωτήρος Χριστού Καλύμνου, iereasanatolikisekklisias.blogspot.gr / π. Παντ. Κρούσκος, www.sophia-ntrekou.gr, Επιμέλεια-πηγή: www.sophia-ntrekou.gr / αέναη επΑνάσταση

Δεν είσαι μόνος : Μέγας Βασίλειος το Λιοντάρι του Χριστού

 

<<Εσύ δεν είσαι πλεονέκτης; Δεν είσαι άρπαγας; Δεν κρατάς για τον εαυτό σου όσα σου δόθηκαν για να τα διαχειρισθείς προς όφελος όλων; Αυτός που γδύνει τον ντυμένο θα ονομαστεί λωποδύτης αλλά αυτός που δεν ντύνει τον γυμνό μήπως δεν αξίζει αυτή την ονομασία; Το ψωμί που αποθηκεύεις είναι του πεινασμένου, τα ρούχα που συσσωρεύεις είναι του γυμνού, τα παπούτσια που τα’ χεις και σαπίζουν είναι του ξυπόλυτου, τα λεφτά που θάβεις για να μη στα κλέψουν είναι του φτωχού. Είναι τόσοι αυτοί που αδικείς όσοι αυτοί που θα μπορούσες να βοηθήσεις>>. 

Μέγας Βασίλειος 

Ο «Μέγας Βασίλειος – Το λιοντάρι του Χριστού» είναι το 5ο επεισόδιο της σειράς «Δεν είσαι μόνος». Η ταινία είναι ένα οδοιπορικό σε τόπους θαμμένους μέσα στη λήθη. Βασικό εύρημα του σεναρίου είναι οι ημερολογιακές καταγραφές ενός μοναχού που έζησε τον 4ο αιώνα, μέσα από τις οποίες πληροφορούμαστε για τα ιστορικά γεγονότα εκείνης της εποχής, την κοινωνική κατάσταση, τον αγώνα της εκκλησίας να ξεκαθαρίσει το τοπίο από τις αιρέσεις και να εδραιωθεί. Βασική μορφή εκείνης της περιόδου είναι ο Μέγας Βασίλειος, τα κείμενα του οποίου ακούγονται στην ταινία. Ο Μέγας Βασίλειος, «Το λιοντάρι του Χριστού» όπως τον αποκαλούσαν, πολέμησε τις αιρέσεις, αντιτάχθηκε στις αυθαιρεσίες της εξουσίας, πρόσφερε τεράστιο κοινωνικό έργο.

Στο μεγάλο λιμό ο κόσμος πέθαινε από την πείνα, η εκμετάλλευση οργίαζε, ο Μέγας Βασίλειος βγήκε στους δρόμους φωνάζοντας: «Τα παιδιά, πεθαίνουν τα παιδιά», στυλίτευσε τους μαυραγορίτες και μερίμνησε για όλα τα παιδιά, χριστιανών, εβραίων και ειδωλολατρών χωρίς καμιά διάκριση. Έδωσε όλη του την περιουσία και έχτισε την Βασιλειάδα, το πρώτο γνωστό στην ιστορία κοινωνικό ίδρυμα. Μια ολόκληρη πολιτεία με ορφανοτροφεία, γηροκομεία, λεπροκομεία, νοσοκομεία που φιλοξενούσε 30.000 ανθρώπους. Υπερασπίστηκε την ελληνική παιδεία γιατί πίστευε ότι έχει πολλά θετικά στοιχεία τα οποία δεν βρίσκονται σε αντίθεση με την χριστιανική θέση. Ο Μέγας Βασίλειος είναι μια τεράστια μορφή της χριστιανικής εκκλησίας, ένας φάρος που το φως του είναι τόσο δυνατό ώστε να φωτίζει και τις δικές μας μέρες. Πίστευε ότι η εκκλησία πρέπει να αγκαλιάσει όλα τα έθνη και τους πολιτισμούς, όλους τους ανθρώπους: στους κόλπους της εκκλησίας δεν υπάρχουν άντρες και γυναίκες, ελεύθεροι και δούλοι, οι κοινωνικές διακρίσεις έχουν καταργηθεί, και αυτό ήταν το πιο δυνατό στίγμα στο έργο του Μεγάλου Βασιλείου. Αυτό που αναζητά σήμερα ο κόσμος και έχει ανάγκη να δημιουργηθεί, υπήρχε στην έρημο της Καππαδοκίας πριν από χιλιάδες χρόνια. Τελειότατη κοινωνία ονομάζω αυτήν, όπου έχει καταργηθεί η ιδιοκτησία, έχουν εκλείψει οι προσωπικές διαφορές και έχουν εξαφανιστεί οι έριδες και οι φιλονικίες. Είναι η κοινωνία όπου όλα είναι κοινά. Οι πολλοί είναι ένας και αυτός ο ένας δεν υπάρχει μόνος του, αλλά ζει μέσα στους πολλούς. Μ. Βασιλείου, Ασκητικές Διατάξεις 

Τα γυρίσματα της σειράς πραγματοποιήθηκαν στην Ελλάδα (Αστυπάλαια, Μακεδονία, Ήπειρος, Μετέωρα, Αίγινα, Λουτράκι, Θήβα, Μήλος, Κως, κ.α), την Τουρκία (Κωνσταντινούπολη, Καππαδοκία, Αντιόχεια, Μυρσίνη κ.α.), την Ιταλία, τη Γαλλία, τη Σκωτία, το Ισραήλ, την Αίγυπτο, τη Συρία.

 Σκηνοθεσία: Μαρία Χατζημιχάλη-Παπαλιού 

Μοντάζ: Γιάννης Τσιτσόπουλος

Διεύθυνση Φωτογραφίας: Βαγγέλης Κουλίνος 

Πρωτότυπη μουσική: Μάριος Αριστόπουλος 

Σενάριο: Λένα Βουδούρη 

Αφήγηση: Κώστας Καστανάς 

Έρευνα: π. Γεώργιος Μεταλληνός, Ομότιμος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών Ιόλη Καλαβρέζου, Dumbarton Oaks Καθηγήτρια της Ιστορίας της Βυζαντινής Τέχνης στο Πανεπιστήμιο του Harvard, Η.Π.Α. Κωνσταντίνος Κορναράκης, Επίκουρος καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών Ανδριάνα Ζέπου, Θεολόγος Γιώργος Τσούπρας, Καθηγητής Θεολογίας Συμμετοχή: Κωνσταντίνος Κορναράκης, Επίκουρος καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών 

ΠΗΓΗ: http://deneisaimonos.gr

30 Ιανουαρίου. Ημέρα γιορτής όλων των μαθητών και των εκπαιδευτικών. Χρόνια μας πολλά!

Σήμερα η Εκκλησία μας τιμά, πέρα από τις ξεχωριστές τους γιορτές τους τρεις Ιεράρχες από κοινού: τον Άγιο Βασίλειο τον Μέγα τον Άγιο Γρηγόριο τον Θεολόγο και τον άγιο Ιωάννη το Χρυσόστομο.

Η κοινή εορτή των τριών ιεραρχών της 30ής Ιανουαρίου είχε θεσπιστεί τον 12ο αιώνα.
O Μέγας Βασίλειος είχε σπουδάσει φιλοσοφία, ιατρική, αστρονομία, νομικές επιστήμες, μουσική. Ο Ι. ο Χρυσόστομος ήταν βαθύς γνώστης της ιουδαϊκής και της ελληνικής γραμματείας, κάτοχος και των δύο κόσμων και ως άριστος ρήτορας και συγγραφέας γράφει τα πλέον διαχρονικά και άριστα συγγράμματα. Ο Γρηγόριος ο Θεολόγος είναι ένας από τους μεγαλύτερους ποιητές και λογοτέχνες όχι μόνο της Εκκλησίας, αλλά και όλων των εποχών.
Και οι τρεις είναι γόνοι του ανατολικού Χριστιανισμού: Από τη Συρία ο άγιος Ιωάννης (όπου οι μαθητές του Χριστού πήραν πρώτη φορά την ονομασία Χριστιανοί) και από την Καππαδοκία ο Βασίλειος και ο Γρηγόριος που ταυτίζονται με την γνήσια πατερική σκέψη. Από την Καππαδοκία όπου δημιουργήθηκε η πατερική σκέψη των τριών Καππαδοκών πατέρων του Βασιλείου του Γρηγόριου αλλά και του αδελφού του Μεγάλου Βασιλείου Γρηγόριου Νύσσης.
Οι τρεις Ιεράρχες έκαναν το Χριστιανισμό παγκόσμια πίστη που συνδιαλέγεται με τον κόσμο, με την οικουμένη, με όλους δηλ. τους ανθρώπους. Αυτό το πέτυχαν περνώντας μέσα από τη σκέψη της αρχαίας γνώσης και της φιλοσοφίας που είχε διαποτίσει τότε όλη την οικουμένη. Ποιο ήταν το «μυστικό» των τριών Ιεραρχών; Μεγάλοι φιλόσοφοι και συγγραφείς της αρχαιότητας όπως ο Πυθαγόρας, ο Θαλής, ο Αισχύλος, κ.ά. είχαν μονοθεϊστικές αντιλήψεις.
Όλοι μας διαβάζουμε για τη δικαιοσύνη του Θεού που είχαν κάνει πράξη οι τρεις ιεράρχες και την οποία αγνόησαν και αγνοούν πολλοί.
Η άγνοια του πλησίον, η παράλειψη του σεβασμού της διαφορετικότητας, οι προκαταλήψεις και τα στερεότυπα δημιουργούν το φανατισμό. Τον κάθε είδους φανατισμό που τον απορρίπτει και το ιερό Ευαγγέλιο. Το πού μπορεί να οδηγήσει ο φανατισμός το γνωρίζει πλέον καλά όλη η ανθρωπότητα.
Ο βίος και η πολιτεία των τριών Ιεραρχών μας παραδειγματίζει διαχρονικά:
Βλέποντας τη λιτή μοναχική ζωή του Μ. Βασιλείου (ατομική του περιουσία ήταν ένα βιβλίο και το ράσο του) αναθεωρούμε το μοντέλο της σπάταλης και καταναλωτικής μανίας του ανθρώπου.
Διδασκόμαστε από την παροιμιώδη φιλανθρωπία και ασκητικότητα του ιδίου. Είναι ο πρώτος οργανωτής νοσοκομείου-ορφανοτροφείου,γηροκομείου, λεπροκομείου, της Βασιλειάδας. 30.000άνθρωποι έβρισκαν καθημερινά φροντίδα. Ο Μ. Βασίλειος καταδικάζει όχι μόνο αυτούς που ξεγυμνώνουν τους ντυμένους , αλλά και αυτούς που αν και μπορούν δεν ντύνουν τους γυμνούς. - Το ρούχο που φυλάς στην αποθήκη σου, τα παπούτσια, το ψωμί είναι του φτωχού. Τόσους αδικείς, όσους θα μπορούσες να προσφέρεις και δεν ο έκανες...
Ως πότε θα κυβερνά ο πλούτος,η αιτία όλων των πολέμων, για τον οποίο κατασκευάζονται τα όπλα και ακονίζονται τα ξίφη;
Παραδειγματιζόμαστε και αναθεωρούμε τον ατομικισμό μας και στρεφόμαστε προς τον πλησίον όπου και να βρίσκεται γεωγραφικά. Πρόσφατα αποδείχτηκε περίτρανα ότι ο λαός μας διακατέχεται από φιλάνθρωπα αισθήματα προς τους ανθρώπους που υποφέρουν από φυσικές καταστροφές, από πείνα, πολέμους και αρρώστιες. Ο Μ. Βασίλειος δε δίσταζε ακόμη και λεπρούς να ασπαστεί ενώ πολλές φορές η σύγχρονη κοινωνία θέτει στο περιθώριο όχι μόνο αυτούς που πάσχουν από μεταδοτικά νοσήματα, αλλά και αυτούς που έχουν διαφορετική άποψη και γνώμη.
Διδασκόμαστε από την ήρεμη και ασκητική φύση του άριστου ποιητή Γρηγορίου του Θεολόγου με τα ποιήματα του οποίου δοξάζουμε το Θεό στις εκκλησίες μας μέχρι σήμερα.
Διδασκόμαστε διαχρονικά από τα μέτρα που είχε λάβει ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος στην Αντιόχεια για τη βελτίωση του ηθικού και του μορφωτικού επιπέδου του κλήρου, την απομάκρυνση από το θυσιαστήριο ορισμένων από αυτούς, από τη βελτίωση της θέσης των γυναικών στην εκκλησία που είχε επιφέρει με την αναβίωση της βαθμίδας των διακονισσών στους ναούς, από την πνευματική και υλική αρωγή στους σκληρά τότε εργαζόμενους από ανατολής μέχρι δύσης του ηλίου με την καθιέρωση της εσπερινής λειτουργίας και τη σίτισή τους. Είχε όλο το λαό με το μέρος του γιατί ο ίδιος τους είχε εμφυσήσει την δυναμική της αγάπης. Αγωνίστηκε εναντίον της μανίας για σπατάλη και για την κενή περιεχομένου πίστη. Η μεγάλη εκτίμηση και αγάπη του λαού, αλλά και η ρητορική του δεινότητα προκάλεσαν το φθόνο πολλών, αλλά και ορισμένων επισκόπων. Καταδικάστηκε σε θάνατο και η ποινή του μετατράπηκε σε εξορία.
Ακούμε τα λόγια του Ιερού Χρυσοστόμου: δεν είναι ο Θεός των Χριστιανών θεός του πολέμου, αλλά της ειρήνης. Και ο Βασίλειος στο έργο του «ότι ουκ εστί αίτιος των κακών ο Θεός» επεξηγεί το γιατί δεν πρέπει να αποδίδονται στο Θεό οι άδικες πράξεις και ενέργειες των ανθρώπων.