Μπορεί η πίστη να συνυπάρξει με τη λογική; Ή πρέπει η μία να αποκλείει την άλλη; Στο Βυζάντιο, τρεις άνθρωποι τόλμησαν να απαντήσουν. Και με τη σκέψη, τον λόγο και το ήθος τους, άλλαξαν για πάντα την έννοια της παιδείας. Ο Βασίλειος ο Μέγας. Ο Γρηγόριος ο Θεολόγος. Ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος. Οι Τρεις Ιεράρχες δεν ήταν απλώς θεολόγοι. Ήταν στοχαστές, παιδαγωγοί και άνθρωποι που ένωσαν: την ελληνική φιλοσοφία τη χριστιανική πίστη και την ευθύνη απέναντι στον άνθρωπο.

Μέγας Βασίλειος

Μέγας Βασίλειος (330-378 μ.Χ.)

 

 

•        Γεννήθηκε στη Νεοκαισάρεια του Πόντου

•        Σπούδασε στην Αθήνα φιλοσοφία, ρητορική, γεωμετρία, αστρονομία και ιατρική

•        Επιστήθιος φίλος του Γρηγόριου Θεολόγου

•        Μοίρασε την περιουσία του στους φτωχούς

•         Χειροτονήθηκε επίσκοπος Καισαρείας

•        Ίδρυσε τη «Βασιλειάδα», ένα συγκρότημα φιλανθρωπικών ιδρυμάτων (με γηροκομείο, νοσοκομεία, ορφανοτροφείο κ.α.)

Στη Βασιλειάδα, οι φτωχοί,  οι άστεγοι  και οι εγκαταλελειμμένοι έβρισκαν το πτωχοκομείο τους, οι ξένοι και οδοιπόροι τον ξενώνα τους, οι γέροι το γηροκομείο τους, οι άρρωστοι το νοσοκομείο τους ,οι πονεμένοι και διωγμένοι λεπροί το λεπροκομείο τους. Υπήρχαν διδακτήρια για τα ορφανά και φτωχά παιδιά, ειδικά εργαστήρια για να μαθαίνουν τέχνες και επαγγέλματα οι νέοι.

Ο Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος

Ο Άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος γεννήθηκε γύρω στο 329 μ.Χ. στη Ναζιανζό της Καππαδοκίας, μέσα σε οικογένεια βαθιάς πίστης. Από τα πρώτα του χρόνια, η ψυχή του ανήκε στον Θεό. Το φως της πίστης γέμιζε το σπίτι του, όπως το κερί που φωτίζει το σκοτάδι, σύμβολο της αιώνιας παρουσίας Του.

Η μητέρα του, Αγία Νόννα, τον ανέθρεψε με αγάπη και προσευχή. Η καρδιά της γέμιζε το παιδί με ησυχία, πίστη και σεβασμό για τη σοφία και την αγιότητα. Σ’ αυτή τη σιωπηλή φροντίδα γεννιέται η ρίζα της πνευματικής του ζωής, που θα ανθίσει αργότερα σε έργα φωτός.

Καθώς μεγάλωνε, η αγάπη για τη γνώση τον οδήγησε σε βιβλία και σπουδές, σε μοναχικούς χώρους όπου η σιωπή και το φως συνυπήρχαν. Μελετούσε με ταπεινότητα, αφήνοντας το νου και την καρδιά να φωτιστούν. Κάθε σελίδα που γύριζε ήταν ένα βήμα προς την κατανόηση της σοφίας του Θεού και της Θεολογίας, που θα τον χαρακτήριζε για πάντα.

Στην Αθήνα γνώρισε τον Μέγα Βασίλειο, έναν συνομήλικό του που έγινε φίλος και αδελφός στην ψυχή. Μαζί περπατούσαν στα ήσυχα μονοπάτια, κουβαλώντας τα βιβλία τους, ανταλλάσσοντας ιδέες και σιωπές. Η φιλία τους ήταν τόσο βαθιά, ώστε ο ίδιος ο Γρηγόριος έλεγε: “Δύο σώματα, μία ψυχή”. Μέσα από αυτήν τη σύνδεση, ο νους και η καρδιά τους φωτίζονταν από την αλήθεια του Θεού.

Αργότερα, ο Άγιος Γρηγόριος θα μιλούσε για την Τριάδα με λόγο που «γεννιέται στην καρδιά, όχι στα βιβλία». Η σοφία του δεν ήταν θεωρία, αλλά εμπειρία πίστης: “Η αληθινή θεολογία γεννιέται στη σιωπή, τρέφεται με ταπείνωση και οδηγεί στην αγάπη”.

Έτσι, από την πρώτη σπίθα πίστης, την τρυφερή μητρική αγκαλιά, τις ώρες σιωπηλής μελέτης και την πνευματική φιλία με τον Μέγα Βασίλειο, ξεκίνησε η ζωή ενός Αγίου που θα γινόταν φως για όλους τους ανθρώπους, φωνή σοφίας και παράδειγμα αγιότητας.

Παρότι είχε λαμπρό μέλλον ως ρήτορας και φιλόσοφος, ο Γρηγόριος ποθούσε την ησυχία. Ήθελε να ζήσει μακριά από αξιώματα, κοντά στον Θεό. Όμως η Εκκλησία τον κάλεσε — και εκείνος υπάκουσε με πόνο αλλά και πίστη.

Χειροτονήθηκε ιερέας και αργότερα, παρά τη θέλησή του, επίσκοπος. Η μεγαλύτερη δοκιμασία του ήρθε όταν στάλθηκε στην Κωνσταντινούπολη, σε μια εποχή που η πόλη ήταν γεμάτη αιρέσεις και σύγχυση.

Ήταν σχεδόν μόνος. Χωρίς ναούς, χωρίς δύναμη, χωρίς υποστήριξη.

Κι όμως, με λόγο ήσυχο και φωτισμένο, άρχισε να μιλά για το μυστήριο της Αγίας Τριάδας. Από εκεί γεννήθηκαν οι περίφημοι Θεολογικοί Λόγοι, που του χάρισαν τον τίτλο: Θεολόγος.

Δεν μιλούσε για τον Θεό με λογικά σχήματα, αλλά με εμπειρία καρδιάς. Όχι για να εντυπωσιάσει, αλλά για να φωτίσει.

Έγινε Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως, όμως οι έριδες και οι φιλοδοξίες τον πλήγωσαν βαθιά.

Και τότε έκανε κάτι σπάνιο: παραιτήθηκε.

Μπροστά σε όλους είπε: «Αν εγώ είμαι η αιτία της ταραχής, φεύγω για να μείνει η ειρήνη».

Αποσύρθηκε στη Ναζιανζό, όπου έζησε τα τελευταία χρόνια του μέσα σε προσευχή, σιωπή και συγγραφή. Εκεί παρέδωσε την ψυχή του στον Θεό γύρω στο 390 μ.Χ.

Η Εκκλησία τον τιμά ως έναν από τους τρεις μεγάλους Ιεράρχες και ως έναν από τους ελάχιστους που τόλμησαν να μιλήσουν για τον Θεό γνωρίζοντας ότι ο Θεός δεν χωρά σε λόγια.

Ο Άγιος Γρηγόριος μας δίδαξε ότι η αληθινή θεολογία γεννιέται στη σιωπή, τρέφεται με ταπείνωση και οδηγεί στην αγάπη.

Γιορτάζει στις 25 Ιανουαρίου.

Άγ. Ιωάννης ο Χρυσόστομος - Η φωνή που δεν σώπασε.

Μια κινηματογραφική αναπαράσταση της ζωής, του έργου και της εξορίας του αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου, του ανθρώπου που μίλησε την αλήθεια χωρίς φόβο και πλήρωσε με τη ζωή του.

Από την Αντιόχεια ως την Κωνσταντινούπολη και την εξορία στον Πόντο, η φωνή του Χρυσοστόμου αντηχεί μέσα στους αιώνες, θυμίζοντας ότι η αλήθεια του Θεού δεν σιωπά ποτέ. Παραγωγή: Όρος Αλατόμητον The Uncut Mountain © 2025

Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος (347–407 μ.Χ.)

Γεννήθηκε στην Ἀντιόχεια τῆς Συρίας γύρω στο 347 μ.Χ. από τον αξιωματικό Σεκούνδο και τη μητέρα του Ἀνθούσα, ευσεβή και μορφωμένη γυναίκα.

Σπούδασε ρητορική κοντά στον διάσημο Λιβάνιο και διακρίθηκε για τη σοφία και την εγκράτειά του. Αφού βαπτίστηκε σε ώριμη ηλικία, ασκήτεψε για χρόνια στην έρημο της Συρίας, ζώντας με αυστηρή νηστεία και προσευχή.

Επιστρέφοντας στην Αντιόχεια, χειροτονήθηκε διάκονος και έπειτα πρεσβύτερος, αναδεικνυόμενος σε μέγα ρήτορα και ποιμένα. Οι φλογεροί του λόγοι συγκλόνιζαν τον λαό, κηρύσσοντας μετάνοια, δικαιοσύνη και έλεος προς τους φτωχούς.

Το 398 μ.Χ. ανέβηκε στον θρόνο της Κωνσταντινουπόλεως ως Αρχιεπίσκοπος, γνωστός για τη λιτή του ζωή και τη φιλανθρωπία του. Μεταρρύθμισε τη Θεία Λειτουργία, που τελείται μέχρι σήμερα καθημερινά στην Ορθόδοξη Εκκλησία.

Η αυστηρότητά του απέναντι στη διαφθορά της αυλής και η τόλμη του λόγου του προκάλεσαν τη μήνιν της Αυτοκράτειρας Ευδοξίας, η οποία οργάνωσε εναντίον του τη λεγόμενη «Σύνοδο της Δρυός» (403 μ.Χ.).

Ο Χρυσόστομος εξορίστηκε δύο φορές και πέθανε εξαντλημένος στην πορεία προς την Πιτυούντα, στην πόλη Κόμανα του Πόντου, στις 14 Σεπτεμβρίου 407 μ.Χ., λέγοντας τα τελευταία του λόγια: «Δόξα τῷ Θεῷ πάντων ἕνεκεν».

Η μνήμη του τιμάται στις 13 Νοεμβρίου, ενώ στις 30 Ιανουαρίου εορτάζεται μαζί με τους Μεγάλους Βασίλειο και Γρηγόριο τον Θεολόγο ως Τρεις Ιεράρχες.

πηγη : https://samakos9.blogspot.com/